บทความ “ผลประโยชน์ที่แท้จริงของระบบขนส่งสาธารณะ” โดย ดร.ศิรดล ศิริธร

  บทความ “ผลประโยชน์ที่แท้จริงของระบบขนส่งสาธารณะ” โดย ดร.ศิรดล ศิริธร อาจารย์ประจำกลุ่มสาขาวิชาระบบขนส่งทางราง มหาวิทยาลัยมหิดล   ความกังวลของหลายคนต่อการ “ขาดทุน” ของรถไฟฟ้าสายสีม่วง สะท้อนให้เห็นมุมมองในด้านธุรกิจที่ชัดเจน จนน่าสงสัยว่าแท้จริงแล้วระบบขนส่งสาธารณะเป็นกิจการที่รัฐควรได้กำไรเป็นตัวเงินจากประชาชน ขณะที่ถนนที่ลงทุนสร้างและซ่อมมหาศาลกว่าในแต่ละปีเป็นสิ่งที่รัฐต้องสร้างให้ประชาชนใช้ฟรีหรือ นอกจากเรื่องการเชื่อมต่อที่ขาดหายแล้ว ความจริงที่ปฏิเสธไม่ได้ประการหนึ่งคือการขาดการพัฒนาพื้นที่ที่สอดคล้องกันเป็นปัจจัยสำคัญอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ปริมาณผู้โดยสารสายสีม่วงน้อยกว่าที่คาดการณ์ไว้มาก ความสูญเสียที่เกิดขึ้นไม่ควรจะถูกวัดเป็นตัวเงินแต่เป็นค่าสูญเสียโอกาสในการนำทรัพยากรไปดำเนินการขนส่งสาธารณะรูปแบบอื่น เช่น รถเมล์ด่วน รถตู้ หรือบริการสาธารณะรูปแบบอื่นๆ ที่สามารถสร้างประโยชน์ได้มากกว่า หากมีทางเลือกอื่นที่เหมาะสมอยู่จริง ผลประโยชน์ของระบบขนส่งสาธารณะที่แท้จริงไม่ควรถูกวัดจากผลกำไรขาดทุน แต่ควรวัดจากผลประโยชน์ที่ตกอยู่กับสังคม ปัจจุบันสายสีม่วงมีผู้โดยสารวันละสองหมื่นคน สมมติว่าเทียบเท่ารถที่ไม่ต้องวิ่งบนถนนหนึ่งหมื่นคัน ค่าน้ำมันวันละ 100 บาทต่อคัน เป็นผลประโยชน์ที่ประชาชนได้เดือนละสามสิบล้านบาท นอกจากนี้การจราจรที่ดีขึ้นทำให้คนอื่นๆ ที่ยังขับรถอยู่ตลอดแนวสายสีม่วงอีกหลายหมื่นคันประหยัดน้ำมันไปได้อีกไม่รู้กี่ล้าน เวลาเดินทางที่ลดลง อุบัติเหตุที่ลดลง มลพิษที่ลดลง การสูญเสียพื้นที่ลดลง ที่จอดรถที่ไม่ต้องสร้าง ธุรกิจใหม่ การจ้างงาน และกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เพิ่มขึ้นตลอดแนวเส้นทางสายสีม่วง เป็นผลประโยชน์อีกมากมายที่จะรอวันจะคืนกลับให้สังคม ผลประโยชน์แบบที่ถนนไม่สามารถให้ได้ เสียดายที่ไม่มีใครจดบันทึกตัวเงินที่มองไม่เห็นเหล่านี้ วันนี้โครงข่ายรถไฟฟ้าสายสีม่วงก็เปิดดำเนินการไปแล้ว ปฏิเสธไม่ได้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นจะต้องนำไปถอดเป็นบทเรียนในโครงการต่อไป ขณะที่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องก็กำลังหาทางออกอย่างเร่งด่วนตามหน้าที่ของทุกคน และเราก็สามารถช่วยเพิ่มความคุ้มค่าของรถไฟฟ้าได้ด้วยตัวเอง วันนี้เราลองทิ้งรถยนต์ไปใช้ระบบขนส่งสาธารณะกันบ้างรึยัง     ท่านใดสนใจข่าวจากเพจ Smart Growth…